Warning: array_unique() expects parameter 1 to be array, null given in /home/finansalgunluk/public_html/wp-content/themes/birfinans/framework/cs/config/admin.config.php on line 6

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/finansalgunluk/public_html/wp-content/themes/birfinans/framework/cs/config/admin.config.php on line 6

Warning: array_unique() expects parameter 1 to be array, null given in /home/finansalgunluk/public_html/wp-content/themes/birfinans/framework/cs/config/shortcode.config.php on line 59

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/finansalgunluk/public_html/wp-content/themes/birfinans/framework/cs/config/shortcode.config.php on line 59
Dolaylı ve Dolaysız Vergi Nedir ? – Finansal Günlük
  • %
  • %
  • ALTIN (TL/GR)
    497,97
    % 1,45
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    395255,214
    % 3,89
  • BIST 100
    1.390,54
    % -0,78

Dolaylı ve Dolaysız Vergi Nedir ?

Dolaylı ve Dolaysız Vergi Nedir ?

Her ülkenin daha iyi yaşam koşullarına sahip olabilmesi için, alınan vergiler oldukça büyük önem taşır. Kişiler ve kurumlar, vergi vererek yaşam standartlarının artmasına destek verirler. Kanunda belirtilen miktarda ve oranlarda, kamu hizmetlerinin karşılanması amacıyla kişi yada kurumlardan alınan paralara vergi diyoruz. Vergi herkes için bir yükümlülüktür ve devletin kamu hizmetlerini daha iyi hale getirebilmek için kullandığı bir kaynaktır. Tercihlere bağlı olarak ödemeden kaçmanız söz konusu değildir ve anayasal olarak da bir zorunluluktur. Anayasa gereği olan bu vergiler, dolaylı vergiler ve dolaysız vergiler olmak üzere iki ana başlıkta sınıflandırılmıştır.

Dolaysız Vergiler

Bu vergi türü, kişilerin gelir veya kazancına bağlı olarak tahsil edilir. Aynı durum kurumlar için de geçerlidir. Gelir sahibi olan kişi yada kurumlar, artı olarak bir serveti edindiklerinde de bu vergiyi vermeleri gerekir. Kurumların yapıları gereği bu vergilerin bir bölümümü dönemsel olarak ödeme zorunluluğu vardır. Aynı şekilde belli dönemlerde ödeme zorunluluğu olan vergiler, kişisel gelirleri nedeniyle vergi dairelerine şahıslarca da yapılması zorunludur. Gelir vergisi, kurumsal vergi, emlak vergisi bu vergi sınıfına dahil olan vergilerdir. Gelir vergisi, kurumların gelirlerine bağlı ödeme gereken vergileri yada bireylerin kira gelirleri ile elde ettikleri kazancı kapsar. Emlak vergisi, sahibi olunan gayrimenkul için dönemsel ödenmesi zorunlu olan bir vergidir. Bunlara ek olarak; Veraset ve intikal vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi gösterilebilir. Veraset ve intikal vergisi, miras yoluyla edinilen kazançlar içindir. Motorlu Taşıtlar Vergisi ise sahibi olunan motorlu araç için yine dönemsel ödemesi zorunlu olan vergi türüdür.

Dolaylı Vergiler

Gelir veya kazanca bağlı olmayan vergiler, dolaylı vergilerdir. Bu verginin, bir kişinin elde ettiği gelirlere yada bir kurumun kazanca bağlı olmayan bir vergi sınıfı olduğunu bilmelisiniz. Devlet için en kolay vergi toplama yöntemidir, çünkü verginin alınması kolay ve ucuz biçimde olmaktadır. Dolaylı vergi, mal ve hizmet satın alımı sırasında peşin olarak alınır. Devletin vergi tahsil etmesinde ek bir maliyete girmeden alabileceği vergidir. Bu nedenle bazen alınan dolaylı vergi miktarı yada oranı nedeniyle, hükümetlere eleştiriler artabilir. Son dönemde çalışanların ve kurumların üzerine ek bir yük olan vergilerdeki artış, özellikle dolaylı vergi paylarında olmuştur.

Dolaylı Vergi Türleri

Katma Değer Vergisi (KDV)

Hemen her aldığımız ürün yada hizmet için ödemek zorunda kaldığımız bir vergidir. Vergi, ürünün veya hizmetin fiyatı ile beraber hesaplanarak ödenir.

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)

Lüks tüketim malları olarak belirlenen ürünlerden alınan bir vergi türüdür. Özel Tüketim Vergisi, standart yaşamı sürdürecek için gerekli olabilecek olan ve lüks olarak görülen ürünleri kapsar. ÖTV uygulanan ürünler arasında, lüks ürünler (kürk, mücevher, lüks arabalarda gibi), insan sağlığına etki eden zararlı ürünler (Tekel ürünleri olan alkol, sigara gibi), çevreye zarar veren ürünler (fosil atık, benzin, kömür gibi) yer alır.

Banka Ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV)

Bu vergi sınıfı, bankalar tarafından gerçekleştirilen kredi işlemleri sonucunda ortaya çıkan vergidir. Vergi, bankalar tarafından kredi kullanan müşterilerden tahsil edilir. Aslında sadece kredi değil birçok bankacılık işlemi esnasında da BSMV tahsili yapılır. Bu vergiler; EFT işlemlerinden %5 oranında, havale işlemlerinden %5 oranında, yurt dışı transfer işlemlerinden %5 oranında, kredili mevduat hesabı kullanan kişilere ödenecek faiz tutarının %5 oranında, kredi kartı borçlarının gecikmesinde gecikme faizinden bankalar tarafından BSMV tahsilatı olarak alınmaktadır.

Gümrük Vergisi

İhracat veya ithalat yapan firmaların işlem gerçekleştiğinde ödediği bir vergidir. Mal ve hizmet alan ülkenin diğer ülkeye ödemesi zorunlu olan vergi çeşididir. Gümrük vergisi ile dışarıdan alınan mal ve hizmetlerin kontrolü yapılabilir. Ancak gümrük vergisi ile alınan ürün fiyatı artabilecektir.

 Damga Vergisi

Kişi ve kurumların kendi aralarında, birbirleriyle yaşadıkları hukuki yada resmi işlemleri belgelemek amacıyla alınan bir vergidir.

Özel İletişim Vergisi

Ülkemizde 1999 depremi sonrasında karşımıza gelen bir vergidir. Türkiye’de tüm mobil iletişim hizmetlerine uygulanır. 1 Ocak 2004 tarihinden itibaren 5035 Sayılı Kanun kapsamında uygulanıyor ve vergi şu an sürekli olmuştur. Faaliyette olan GSM operatörleri tarafından, GSM abonelerinden tahsil edilmektedir. ÖTV oranları; cep telefonu ile yapılan görüşmeleri için %25, sabit telefon görüşmeleri için %15, internet hizmetleri için %5 oranında olarak alınmaktadır. Ayrıca Özel İletişim Vergisi yüzde 7,50 olarak belirlenmiştir.

 Belediye Vergileri

Belediye hizmetleri için ödenen vergidir. Bu vergileri ödenen emlak vergilerine eklenmiş çöp vergisi yada su faturalarına eklenmiş çöp vergileri biçiminde görebiliyoruz.

Şans Oyunları Vergisi

Spor müsabakaları, milli piyango, at yarışları gibi şans oyunları hasılatı üzerinden alınan vergi türüdür. Spor müsabakaları bahisleri için % 5, at yarışları için % 7, diğer şans oyunları için % 10 olarak uygulanır ve oyun oynandığı anda tahsilat yapılır.

Dolaylı Verginin Avantajları

  • Toplamak için devlet uğraşmaz. Mal veya hizmetin satışını yapan verginin toplanmasını sağlar.
  • Herhangi bir ayrım yapmadan herkese uygulanır.
  • Otomatik olarak kendini denetleme özelliğine sahiptir.Vergi kaçaklığına yönelimi engeller.
  • Sadece tüketim ile bu vergiler ödendiğinden belli oranda tüketimi frenleyip tasarrufa yönelim sağlayabilir.
  • Mali politikalar için kullanılabilir. Belli dönemlerde vergi oranlarını düşürerek piyasaya hareket getirme olanağı verebilmektedir.
  • Bu vergi otomatik olarak alınan mal yada hizmetin üzerine eklenen bir miktardır. Psikolojik olarak vergi ödüyormuş gibi his ortaya çıkmaz.
  • Bir malın tüketilmesini engellemek için vergi oranları artırılarak çözüm bulunabilir.

Dolaylı Vergilerin Dezavantajları

  • Gelirine bakılmaksızın herkese bu vergilerin uygulanması zaman zaman hukuki olayların yaşanmasına neden olmaktadır.
  • Yine kişi gelirine bakılmaksızın alınan vergilerde adil olup olmadığı sorgulanabilmektedir. Çok geliri olandan da, az geliri olandan da aynı oranda alınan vergi eleştirilere neden olabiliyor.
  • Aynı oranda ödenen vergiler, özellikle düşük gelire sahip olan kişilerin yaşam standartlarını etkilemektedir.
  • Alınan vergilere zaman zaman müdahale yapılması da tüketici ve üretici tercihlerini önemsiz kılıyor.

Araç çubuğuna atla