• AMERIKAN DOLARI
    7,4515
    % 0,05
  • € EURO
    8,9820
    % -0,09
  • ALTIN (TL/GR)
    410,40
    % -0,02
  • £ POUND
    10,4042
    % 0,04
  • ¥ YUAN
    1,1520
    % -0,02
  • РУБ RUBLE
    0,1012
    % 0,29
  • BITCOIN/TL
    368375,603
    % -3,37
  • BIST 100
    1.536,14
    % 0,33

Merkantilizm Nedir?

Merkantilizm Nedir?

Merkantilizm çağdaş iktisadi sisteminin, ticari kapitalizmin doktrinidir. 16. yüzyıl-18.yüzyıl arasında ekonomik alanda kullanılmıştır. Merkantilizm Avrupa’da görülen bir düşünce akımıdır. Kelime anlamı ise ticaret sistemi demektir. İlk kez Adam Smith tarafından kullanıldı. Bu ekonomik sisteme bakıldığında serbest ticaretten farklı olarak müdahaleci ve korumacı devlet anlayışını savunur. Hammadde ihracatını yasaklar. İthalata gümrük vergisi ve kota koyarak kısıtlar.

Merkantilizm sistemi bilinen ilk sistemli ekonomik yaklaşım modelidir. Bir milletin refahının o ülkenin anaparasına bağlı olduğunu savunur. Ekonomik serveti devletin elindeki altın ve gümüşlerin miktarı temsil eder. Bir devletin diğer devletle olan ticari münasebeti o ülkenin ekonomik servetini yükseltir. Ülkeler arasındaki ilişki sömürgeciliğe dayalıysa ekonominin doğal düzeni bozulur ve bir ülke zenginleşirken diğer ülke fakirleşir. Merkantilizm sisteminde devlet ekonomi üzerinde hakimdir. Yönetimde ekonomi korunmaya alınmıştır. Dışa satım yani ihracat desteklenirken, dış alım yani ithalata sınırlama konur. Bu sisteme Merkantilizm denir.  Bu sistem ulusal devletlerin ortaya çıkmasına ve uluslararası ticaretin gelişmesine ve ticarette sermayenin güç kazanmasına neden olmuştur.

Merkantilistlere göre; devlet, ulusal zenginliği üst seviyeye çıkarmak için ekonomik işlemlere müdahale etmelidir.  Altın ve gümüş gibi değerli madenler, bir ülkenin siyasi ve ekonomik gücünü temsil eder. Dış ticaret politikasının amacı ise hazinenin altın ve gümüş gibi varlıkları arttırmaktır. Merkantilizm sisteminde ihracata özendirme ve sanayide yerli malı kullanımı teşvik edilir. Devlet müdahaleleriyle ithalat yasaklanır, ithalata yüksek vergi ve kota konur. Milli değerler ve milli ekonomi ön plana alınır. Merkantilizm savunan kişiler güçlü ulusal deniz ticaret filosunun kurulmasına önem vermişlerdir.

Merkantilizmin Temel İlkeleri Nelerdir?

Devlet değerli olan altın ve gümüş gibi madenleri elinde tutup diğer ülkelere gitmesini engellemek için birtakım politikalar geliştirir. Ülkenin zenginleşmesini yerli kaynakların yok olmasını engellemek ve sömürgeciliğin esiri olmaktan kurtulmak için merkantilizm akımı geliştirilmiştir. Bu düşünce akımının temel ilkeleri şunlardır:

  1. Sömürgecilik (Kolonileşme)
  2. Dış ticaret
  3. Himayecilik
  4. Üretimde imalat üstünlüğü
  5. Ekonomide Millileşme

Merkantilizmin Temel Amacı Nedir?

Merkantilizm sisteminin temel amacı ülkenin kaynaklarının ülke içinde kullanılması, dışarı gitmemesi, ülke kaynaklarının korunmasıdır.  Bu yüzden ilk önce kaynaklar arttırılmaya çalışılır. Bunun dışında ihracat desteklenir. İthalata ise kısıtlama getirilir.

Bir ülkenin zenginliği ve gücü sahip olduğu altın gümüş miktarı ve bu değerli kaynakların elde tutulan miktarına bağlıdır. Ülkenin iktisadi faaliyet gücü bu kıstaslara göre ölçülür. Bu yüzden ülke yönetici ülkenin kaynaklarını artırmak için her türlü önlemi almalıdır. Ülkeden değerli madenlerin çıkışı devlet müdahaleleriyle engellenmelidir. Ticaret ülke içinde artmalıdır. Dışarıdan mal gelimi yani ithalat sınırlandırılmalıdır.  Kıymetli madenler iki şekilde arttırılır. Birincisi kıymetli maden kaynakları varsa bunların işletilmelidir. Kaynak yoksa dış ticaret yoluyla ülkeye kıymetli maden akışı sağlanmalıdır.

Merkantilizm sistemine göre ihracat desteklenmeli, ithalat kısıtlanmalıdır. Bu anlamda tüm önlemler alınmalıdır. Böylece ülkenin kıymetli maden varlığı artar. Dış ticaret fazlasına sahip olan ülkeler zenginleşmeye başlar.  Hammadde ihracatı yasaklanır. Üretimde yerli hammadde kullanımı teşvik edilir. İngiltere ülkesi bir dönem canlı koyun ihracatını yasaklamıştır. Uymayanların malları elinden alınmıştır. Bir dönem sol eli kesilmiş ve 1 yıl hapisle cezalandırılmıştır. Tekrar edildiği takdirde kişi ölümle cezalandırılmıştır.  Bu sistemde ülke içinde ticareti sınırlayan engeller ortadan kaldırılır. İç ticaret serbest hale gelirken dış ticarette sıkı önlemler alınarak ithalata kota konulmuştur. Dış ticarette gümrük denetim mekanizması kurulmuştur.

Merkantilizm Akımının Özellikleri

Merkantilizm sistemi dış ticareti artırmak, devlet hazinesini güçlendirmek için geliştirilen bir ekonomi modelidir. Bu sistemde devlet ekonomiye aktif bir şekilde müdahale eder. Bu sistemde dış ticaret fazlası vermek amaçlanır.

Merkantilizm sisteminde devlet gümrük tarifelerinde belli kotalar koyar. Dış ticarete önem verilir. Ülke zenginliği dış ticaret verilerine göre belirlenir.  Dış ticareti artırmak için ihracat ve ithalat daha sıkı yapılır Ödeme dengesinde açık vermemek amaçlanır. İhracatın, ithalattan daha iyi olduğu kanısı hakimdir.  Dış ticaret fazlası vermemek için işlenmiş hammadde ithalatı yasaklanmıştır. Bu sistemde nüfus artışı teşvik edilir. Deniz ticaretine ve taşımacılığına önem verilir. Denizaşırı yerlerde mülk edinilir. Kamu sektörü yatırım yaparken gelirini arttırır.

 

 

 

Araç çubuğuna atla